XRD (pXRD) trong phân tích pháp y, chất nổ và ma túy ngoài hiện trường

Ma túy là chất gây nghiện, mức độ nguy hiểm khi sử dụng không thể lường trước, đặc biệt đối với con người khi sử dụng nó hệ lụy gây ra lại càng nguy hiểm ở mức độ cao, là nguyên nhân làm phát sinh nhiều loại tội phạm giết người, gây thương tích, hiếp dâm, cướp tài sản, hủy hoại tài sản… và còn là nguyên nhân của sự đỗ vỡ hạnh phúc gia đình, phá vỡ truyền thống tôn sư trọng đạo, làm băng hoại đạo đức xã hội (cha con không nhìn mặt nhau, vợ chồng ly tan, tài sản tiêu tan, trò vô lễ thậm chí đánh thầy…).

Sau khi Bộ luật hình sự năm 2015 có hiệu lực thi hành, Chính phủ ban hành Nghị định số 19/2018/NĐ-CP ngày 02/02/2018 quy định về việc tính tổng khối lượng hoặc thể tích chất ma túy tại một số điều của Bộ luật Hình sự năm 2015. Theo tinh thần của Nghị định này, về cơ bản vẫn dựa trên Thông tư liên tịch số 08 để tính tổng khối lượng hoặc thể tích chất ma túy. Về nguyên tắc tính, Nghị định quy định theo một nguyên tắc chung, đó là: Trường hợp các chất ma túy đều được quy định trong cùng một điểm tại các khoản của điều luật quy định, thì cộng khối lượng hoặc thể tích của các chất ma túy đó lại với nhau và đối chiếu với quy định về khối lượng hoặc thể tích của các chất ma túy đó trong các khoản của điều luật được áp dụng để xác định tổng khối lượng hoặc thể tích của các chất ma túy thuộc trường hợp quy định tại khoản nào của điều luật tương ứng để truy tố, xét xử;

Trường hợp các chất ma túy đều có khối lượng hoặc thể tích dưới mức tối thiểu đối với từng chất đó theo quy định tại khoản 1 của điều luật tương ứng, thì phải tính tỷ lệ phần trăm về khối lượng hoặc thể tích của từng chất ma túy so với mức tối thiếu đối với từng chất đó quy định ở khoản 1 để so sánh theo tỷ lệ phần trăm mà xác định điểm, khoản của điều luật tương ứng để truy tố, xét xử; Trường hợp các chất ma túy đều có khối lượng hoặc thể tích dưới mức tối thiểu đối với từng chất đó theo quy định tại khoản 2 của điều luật tương ứng, thì phải tính tỷ lệ phần trăm về khối lượng hoặc thể tích của từng chất ma túy so với mức tối thiếu đối với từng chất đó quy định ở khoản 3 để so sánh theo tỷ lệ phần trăm mà xác định điểm, khoản của điều luật tương ứng để truy tố, xét xử; Trường hợp các chất ma túy đều có khối lượng hoặc thể tích dưới mức tối thiểu đối với từng chất đó theo quy định tại khoản 3 của điều luật tương ứng, thì phải tính tỷ lệ phần trăm về khối lượng hoặc thể tích của từng chất ma túy so với mức tối thiếu đối với từng chất đó quy định ở khoản 4 để so sánh theo tỷ lệ phần trăm mà xác định điểm, khoản của điều luật tương ứng để truy tố, xét xử.

Thực tế điển hình của nhiều vụ án là chất ma túy còn mâu thuẫn nhiều về cách tính tổng khối lượng hoặc thể tính chất ma túy đối với gói ma túy (viên ma túy) hoặc lọ dung dịch ma túy (bình dung dịch ma túy) thu giữ cần giám định có chứa thành phần của nhiều chất ma túy.

Thiết bị nhiễu xạ tia X của Olympus hỗ trợ các cơ quan an ninh và cung cấp khả năng phân tích pha định tính và định lượng trên nhiều hợp chất, bao gồm ma tuý, chất nổ, vật liệu hại cũng như các vật liệu cần phân tích bởi pháp y hay hải quan. Hệ thống xử lý mẫu độc đáo cho phép dễ dàng vận chuyển giữa các địa điểm phân tích hiện trường, đồng thời tránh được việc cần các quy trình chuẩn bị mẫu phức tạp.

Chuẩn bị mẫu linh hoạt và dễ dàng

Vì các ứng dụng khác nhau có các yêu cầu xử lý mẫu khác nhau, nên máy phân tích pXRD của Olympus đảm bảo tính linh hoạt và giảm tối đa công việc chuẩn bị và quy trình nạp mẫu thử.

Giá đỡ mẫu rung tự động giúp nạp mẫu dễ dàng. Giá đỡ rung có thể được sử dụng cho các vật liệu không phải vật liệu nổ hay chứa năng lượng ở dạng bột với kích thước <150 μm.

Nên sử dụng dụng cụ quay mẫu khi mẫu không ở dạng bột (ví dụ như vật liệu nổ), có khối lượng <10 mg, ở dạng lỏng hoặc sệt (Hình 1). Các ngăn mẫu quay rất dễ lắp ráp và có thể được cất giữ để phân tích sau này.

Ưu điểm của pXRD từ Olympus

  • Cỡ mẫu nhỏ: chỉ yêu cầu ≤ 15 mg vật liệu
  • Chuẩn bị mẫu dễ dàng: không yêu cầu kỹ thuật viên lành nghề
  • Thời gian thu nhận nhanh: thu được kết quả trong vài phút
  • Di động: hoạt động bằng pin, thiết kế chắc chắn không có bộ phận chuyển động
  • Thiết bị độc lập: không cần làm mát bằng nước hoặc nguồn điện lớn bên ngoài
  • Không có yêu cầu bảo dưỡng liên tục: XRD có thể được thực hiện thường xuyên với thời gian bảo trì tối thiểu
  • XRF định tính: được đo đồng thời với XRD trong mỗi lần thử nghiệm
Hình 1A: Các ngăn chứa mẫu quay Olympus có thể dễ dàng lắp ráp và dán nhãn để lưu trữ. (B) Tải mẫu trong máy quay mẫu rất đơn giản.

Một công công cụ phục vụ cho nhiều ứng dụng


Chất nổ và vật liệu nổ

  • Cung cấp khả năng xác định nhanh chất nổ và tiền chất
  • Xác định và định lượng vật liệu nổ và tiền chất không tinh khiết và trộn lẫn
  • Phân tích vật liệu tinh thể hữu cơ và vô cơ, không phân biệt độ phản xạ hoặc loại liên kết
  • Không cần nguồn nhiệt để phân tích mẫu
  • Có thể phân tích một cách an toàn các mẫu nổ bằng cách sử dụng máy quay mẫu (Hình 1B)

Ma tuý và chất gây nghiện

  • Nhanh chóng xác định và định lượng các chất và tiền chất ngay tại hiện trường
  • Xác định và định lượng các chất được kiểm soát không tinh khiết và pha loãng và nguyên liệu tiền chất
  • Phân tích mẫu sệt hoặc ướt
  • Hầu hết các loại thuốc bất hợp pháp được trộn với chất điền đầy hoặc chất phủ bên ngoài, gây khó khăn cho các thiết bị sử dụng tia hồng ngoại, phổ raman và không thể xác định được các chất không tinh khiết này. Với Olympus pXRD, các chất bất hợp pháp có thể được xác định và định lượng (Hình 2).
Hình 2. Phân tích bằng Olympus XRD mẫu chứa một lượng đáng kể thạch cao (vật liệu độn), cũng như ma túy bất hợp pháp, cocaine và methamphetamine. Sử dụng phương pháp quang phổ hồng ngoại, loại ma túy không tinh khiết này không được công nhận là cocaine hay methamphetamine. Với Olympus XRD, không chỉ xác định được ma túy bất hợp pháp mà chúng còn được định lượng để giúp điều tra thêm.

Pháp y và điều tra hiện trường

  • Phân tích không phá hủy các vật liệu như mẫu đất, mẫu sơn, bụi, đá
  • Phân tích mẫu ≤ 15 mg tại chỗ mà không cần quy trình chuẩn bị mẫu phức tạp
  • Với các thiết bị pXRD của Olympus, các đội pháp y có thể linh hoạt trong việc phân tích các mẫu ở phòng thí nghiệm hoặc tại chỗ. Bằng cách phân tích mẫu tại chỗ, đội pháp y có thể xác định mẫu nào họ sẽ giữ lại để phân tích thêm (Hình 3).
Hình 3. Phân tích mẫu đất lấy từ giày của một nạn nhân (màu đỏ) so với đất thu được từ giày của hai nghi phạm (màu xanh và hồng). Các dấu vết XRD được thu thập tại chỗ cho thấy nghi phạm màu xanh lam không có ở hiện trường vụ án vì có các đỉnh ở 7 và 34 không trùng với dấu vết XRD của nạn nhân.

Hải quan và biên phòng

  • Xác minh thành phần hàng hóa xuất nhập khẩu
  • Phân tích các mẫu chưa biết ngay tại chỗ
  • Chuẩn bị mẫu nhanh chóng và dễ dàng
  • Gửi dữ liệu qua email cho trung tâm để hỗ trợ phân tích

Trước khi hàng hóa xuất cảnh hoặc nhập cảnh vào một quốc gia, điều quan trọng là phải biết thành phần của hàng hóa. Vì các thiết bị XRD không yêu cầu chuyên môn kỹ thuật, mẫu có thể dễ dàng được phân tích tại chỗ và dữ liệu được gửi qua email cho quan chức hải quan để phân tích thêm.

Thiết bị phân tích chất gây nghiện, ma túy, chất nổ

Trả lời