Chọn IQI khi kiểm tra chụp ảnh phóng xạ

Khi chụp ảnh phóng xạ công nghiệp, các tiêu chuẩn thường yêu cầu phải đặt một dụng cụ đo khả năng đâm xuyên tiêu chuẩn (Penetrameters, còn gọi là chỉ báo chất lượng hình ảnh) trên bộ phận được chụp ảnh.

Trong quá trình kiểm tra chụp ảnh phóng xạ, việc sử dụng Chỉ báo Chất lượng Hình ảnh (IQI) hay còn gọi là Penetrameter, cung cấp dấu hiệu đầu tiên về chất lượng phim RT bằng cách so sánh trực tiếp hình ảnh IQI trên phim X quang. Vì vậy, IQI được sử dụng trong RT để thiết lập chất lượng hình ảnh phim RT. Nó được định vị trên đối tượng cần chụp X quang để đánh giá độ nhạy của phim chụp.

Việc lựa chọn Chỉ báo chất lượng hình ảnh được thực hiện từ cùng một nhóm vật liệu hợp kim với vật liệu chụp X quang hoặc loại vật liệu hợp kim có độ hấp thụ bức xạ ít hơn so với vật liệu được chụp X quang.

Dây kim loại hiển thị và phân biệt được trên phim X quang càng mỏng thì mức chất lượng hình ảnh càng cao. Tại Hoa Kỳ, người ta sử dụng hai loại IQI chính là IQI loại ASTM và MIL-STD.

Đường kính dây IQI quy định trong T-233.2 in ASME BPVC Sec V

Penetrameter dùng như thế nào?

Penetrameter được sử dụng để xác định độ nhạy của tia X bằng cách đặt nó lên mẫu thử. Nếu bạn có thể nhìn rõ dây nhỏ nhất của chỉ số IQI trên phim chụp X quang, điều đó có nghĩa là phim có độ nhạy cao nhất.

Chúng được làm bằng cùng một vật liệu sẽ được chụp X quang. Do đó, nếu có thể nhìn thấy rõ thiết bị xuyên thấu trên phim chụp X quang thì bất kỳ sự thay đổi nào về độ dày của đối tượng thử nghiệm (2% trở lên) cũng sẽ được nhìn thấy rõ ràng.

Độ nhạy của ảnh chụp phóng xạ là gì?

Độ nhạy chụp X quang đề cập đến sự thay đổi độ dày thấp nhất hoặc nhỏ nhất mà phim RT sau khi phơi sáng có thể hiển thị. Nó có thể được coi là một thang đo cho chỉ số chất lượng hình ảnh RT thông qua bất liên tục nhỏ nhất mà nó có thể biểu hiện. Chúng ta có thể hiểu độ nhạy với ví dụ dưới đây với công thức độ nhạy (Công thức lựa chọn IQI):

Giả sử Phim RT có độ nhạy 3% đối với vật liệu dày 12 mm (1/2 inch), do đó, bất liên tục hoặc khuyết tật nhỏ nhất có thể được phát hiện sẽ là:

0,03 x 12 = 0,36 milimét hoặc 0,03 x 1/2 = 0,015 inch

Độ nhạy là một trong những thông số quan trọng phải được xem xét khi kiểm tra chụp ảnh phóng xạ.

Các loại chỉ báo IQI trong kiểm tra chụp ảnh phóng xạ

Chỉ báo chất lượng hình ảnh được phân loại theo IQI loại lỗ chứa ba lỗ có kích thước khác nhau hoặc IQI loại dây chứa sáu dây có kích thước khác nhau. Các chỉ báo chất lượng hình ảnh có sẵn ở các kích thước tiêu chuẩn với độ dày tăng dần để thực hiện cho hầu hết các độ dày của vật liệu được chụp X quang.

Vật liệu chỉ báo chất lượng hình ảnh thường được chọn từ cùng nhóm vật liệu với phôi được chụp X quang. Vật liệu thường được nhóm theo mức độ hấp thụ của chúng, ví dụ, từ Nhóm I dành cho vật liệu nhẹ hơn đến Nhóm V dành cho kim loại nặng.

IQI dạng dây và dạng lỗ

Chỉ báo chất lượng hình ảnh dạng lỗ (Hole-Type)

Các chỉ số chất lượng hình ảnh loại lỗ là những miếng vật liệu tương đối mỏng có đặc tính hấp thụ bức xạ tương tự như phôi được chụp X quang. IQI loại lỗ chứa các lỗ có đường kính gấp 1, 2 và 4 lần độ dày của nó.

Cấu tạo của IQI loại lỗ theo ASME

Mức chất lượng gồm hai phần (A−BT) biểu thị mức chất lượng cần thiết đối với ảnh chụp X quang:

  • “A” là độ dày tối đa được phép đối sử dụng với IQI; độ dày được xác định bằng phần trăm độ dày của phôi.
  • “B” là đường kính của lỗ theo bội số của độ dày.
  • “T” là độ dày.

Mức chất lượng 2-2T là đủ cho hầu hết các ứng dụng công nghiệp thử nghiệm chụp ảnh X quang. IQI 2-2T có nghĩa là nó có độ dày bằng 2% độ dày vật liệu và lỗ có độ dày gấp đôi IQI phải được phát hiện trên phim chụp X quang. Mức chất lượng này xác minh rằng kỹ thuật chụp X-quang có thể cho thấy tổn thất vật chất là 2% trong khu vực quan tâm.

Chỉ báo chất lượng hình ảnh loại dây (Wire-Type)

Chỉ báo chất lượng hình ảnh dây bao gồm một bộ sáu dây; các sợi dây được sắp xếp theo thứ tự đường kính tăng dần và được bọc giữa hai tấm nhựa trong. Các mức và biểu thức chất lượng hình ảnh giống nhau được sử dụng cho các chỉ số chất lượng hình ảnh loại lỗ thường được sử dụng cho loại dây.

Cấu tạo của IQI loại dây theo JIS

Hướng dẫn đặt IQI

IQI loại dây được đặt trực tiếp trên mối hàn (phía nguồn). Chúng được làm bằng loại kim loại cơ bản giống như kim loại cơ bản được chụp X quang.

Các đường kính dây khác nhau có dây thẳng được sử dụng trong loại dây IQI. Trong kỹ thuật chụp 2 thành 1 ảnh, IQI sẽ được giữ ở phía nguồn.

Nếu do bất kỳ vấn đề nào ngăn cản việc đặt IQI ở phía nguồn, chúng cũng có thể được đặt ở phía phim bằng cách đặt sát vào đối tượng thử nghiệm. Sử dụng chữ cái ‘F’ gần chỉ số IQI để có thể biết rằng IQI đã được đặt ở phía phim.

Các loại IQI được sử dụng phổ biến

Trong số nhiều loại Penetrameters có sẵn, sau đây là những loại phổ biến nhất:

Loại dây của Đức: Nó bao gồm một bảy dây có đường kính khác nhau, được tiêu chuẩn hóa theo tiêu chuẩn DIN. Phạm vi đường kính dây phụ thuộc vào độ dày của mối hàn được kiểm tra.

Loại độ dày đơn API-ASME: Được chỉ định cho chụp X quang bình chịu áp lực. Nó ở dạng một dải mỏng có độ dày đồng đều bằng 2% độ dày của tấm cần kiểm tra.

Ba lỗ được khoan trên dải có đường kính bằng hai, ba và bốn lần độ dày của dải, lỗ nhỏ nhất có đường kính không nhỏ hơn 1,6 mm.

Loại bậc API-ASME : Nó bao gồm các mẫu kim loại được gia công hình bậc thang, mỗi bậc dài 12,7 mm và có độ dày được phân loại là 0,13, 0,25, 0,51, 0,76 và 1,0 mm để kiểm tra thép dày tới 50 mm và độ dày được phân loại từ 1,0 đến 3,0 mm đối với thép trong phạm vi độ dày 50-100 mm. Mỗi bước có một lỗ đường kính 4,76 mm ở trung tâm.

Kiểu AFNOR của Pháp: Cũng bao gồm các bậc có chiều dày tăng dần, mỗi bậc có một hoặc nhiều lỗ khoan có đường kính bằng chiều dày của bậc.

Loại dây theo tiêu chuẩn JIS, tham khảo bảng bên dưới

Vật liệu02X04X08X16X32X63X
Thép
Nhôm
Thép không gỉ 
02F
02A
02S
04F
04A
04S
08F
08A
08S
16F
16A
16S
32F
32A
32S
63F
63A
63S 

Chất lượng hình ảnh của phim chụp X quang được chỉ định khi phim chụp X quang hiển thị các lỗ hoặc khe của một số dòng xác định của máy đo độ xuyên được sử dụng. Người kiểm tra phải biết các yêu cầu về penetrameter theo tiêu châunr cụ thể đang kiểm tra.

Trả lời